الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشه‌اى

39

رساله مضاربه و احكام ربا و بانكها و اعتكاف و مسائل ديگر روز (فارسى)

مسئله 4 دو چيزى كه از يك جنس است مثل گندم با گندم در صورتى كه خريد و فروش آنها به طور مساوى و نقد باشد اشكال ندارد ، ولى اگر نسيه باشد ربا و حرام است ، مثلًا اگر يك من گندم را بدهد به يك من گندم كه يك‌ماه بعد از اينكه معامله واقع شد بدهد ربا و حرام است ، يعنى همين مدت يك‌ماه سبب ربا مىشود و مدت هم در نظر مردم براى آن ارزش هست كه تساوى دو جنس را به هم مىزند . مسئله 5 دو چيزى كه از يك نوع مىباشند ولى مقدار آنها معلوم نيست كه آيا مساوى هست يا يكى زيادتر است خريد و فروش آنها باطل است ، مثل يك كيسه گندم به كيسه ديگر در صورتى كه مقدار آنها دقيقاً معلوم نباشد ، چون بايد تساوى احراز شود بلى براى فرار از ربا مىتوان هر كيسه‌اى را به قيمتى فروخت كه مساوى قيمت كيسه ديگر باشد و بعد از آن مىتوانند ذمه همديگر را از قيمت برى كنند . مسئله 6 دانه‌هايى كه از گندم باريك‌تر است و كوچكتر و آن را به عربى « عَلْس » گويند ، و همچنين دانه‌هايى كه مثل جوى پوست كنده است و آن را به عربى « سُلْت » گويند با گندم و جو يك جنس حساب نمىشوند و هر كدام نوع مستقلى است ، بنابراين خريد و فروش آنها به زياد و كم مانعى ندارد . و در واقع معنى علس گندم كوچك و معنى سلت جوى پوست كنده نيست كه گفته شود اولى از صنف گندم و دومى از صنف جو است . مسئله 7 تمام حبوبات غير از گندم و جو كه در نظر شرع انور يك جنس مىباشند هر كدام جنس جدايى حساب مىشوند ، پس مثل ارزن و